เชียงใหม่ – นายสมคิด ปัญญาดี ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่ (ทสจ.) เปิดเผยในรายการ ห้องข่าว FM 100 เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2569 ถึงมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละออง PM2.5 ของจังหวัดเชียงใหม่ โดยยืนยันว่าจังหวัดประกาศ ห้ามเผาในที่โล่งอย่างเด็ดขาด ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 พฤษภาคม 2569 รวมระยะเวลา 5 เดือน ครอบคลุมทุกอำเภอและทุกพื้นที่ทั่วจังหวัด

นายสมคิดระบุว่า มาตรการดังกล่าวห้ามการเผาทุกชนิดในที่โล่ง ไม่ว่าจะเป็นการเผาขยะ เผาเศษกิ่งไม้ใบไม้ หรือการเผาเล็กน้อยในพื้นที่ชุมชน โดยตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นไป จังหวัดเชียงใหม่จะเข้าสู่ช่วง “เขตควบคุมมลพิษ” ตามคำสั่งศาลปกครอง ซึ่งจะมีการบังคับใช้มาตรการที่เข้มงวดมากขึ้นในทุกตำบล

อย่างไรก็ตาม จังหวัดมีข้อยกเว้นเฉพาะกรณีที่มีความจำเป็นยิ่งยวด เช่น พื้นที่สูงหรือพื้นที่ทุรกันดารที่เครื่องจักรไม่สามารถเข้าถึงเพื่อบริหารจัดการเชื้อเพลิงได้ โดยผู้ที่มีความจำเป็นต้องเผาจะต้อง ลงทะเบียนผ่านระบบ “ไฟดี” (FireD) ภายในวันที่ 15 มกราคม 2569 เพื่อให้จังหวัดนำข้อมูลไปวางแผนกระจายช่วงเวลาเผา ไม่ให้เกิดการเผาพร้อมกันจนก่อให้เกิดกลุ่มควันขนาดใหญ่ ทั้งนี้ การอนุญาตจะพิจารณาจากความเหมาะสมและสภาพอากาศล่วงหน้าอย่างน้อย 3 วัน หากสภาพอากาศเอื้อต่อการระบายจึงจะอนุมัติ และต้องจัดทำแนวกันไฟโดยรอบพื้นที่อย่างเคร่งครัด

ในด้านการเฝ้าระวัง นายสมคิดกล่าวว่า หมู่บ้านที่อยู่ติดเขตป่าจะมีการตั้งจุดเฝ้าระวังอย่างน้อยหมู่บ้านละ 2 จุด โดยผู้ที่เข้า–ออกพื้นที่ป่าจะต้องลงทะเบียนชื่อและระบุวัตถุประสงค์ หากเกิดไฟในพื้นที่ดังกล่าวจะมีการเรียกตัวผู้ที่เกี่ยวข้องมาสอบสวนทันที ขณะที่พื้นที่ ดอยสุเทพ ได้ประกาศเป็น เขตปลอดการเผา 100 เปอร์เซ็นต์ (Zero Burning) ห้ามทั้งการเผาและการบริหารจัดการเชื้อเพลิงในพื้นที่หน้าดอยที่ติดกับเขตเมือง

นอกจากนี้ จังหวัดยังนำเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารจัดการสถานการณ์ โดยบูรณาการ Big Data ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อกำหนดพิกัดจุดตรวจและจุดสกัดลงบนแผนที่ ทำให้สามารถระดมกำลังเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ทันทีเมื่อพบจุดความร้อน พร้อมทั้งสนับสนุนอุปกรณ์ดับไฟ อาทิ เครื่องเป่าลมกว่า 200–300 เครื่อง และในบางหมู่บ้านได้มีการสร้าง หอดูไฟ เพื่อเฝ้าระวังด้วยสายตา ก่อนที่ระบบดาวเทียมจะตรวจพบจุดความร้อน

ในส่วนของกำลังคน จังหวัดเชียงใหม่ได้รวบรวมรายชื่อ อาสาสมัครกว่า 10,000 คน เพื่อจัดทำประกันชีวิตเป็นหลักประกันในการปฏิบัติงาน โดยอาสาสมัครทุกคนต้องผ่านการตรวจสุขภาพจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด และผ่านการฝึกอบรมก่อนปฏิบัติหน้าที่ เพื่อความปลอดภัยในการทำงาน

สำหรับบทลงโทษ นายสมคิดชี้แจงว่า การปิ้งย่างหรือหุงต้มภายในครัวเรือนสามารถทำได้ตามปกติ ไม่ต้องขออนุญาตผ่านระบบ FireD เนื่องจากถือเป็นไฟทำกินภายใต้หลังคาเรือน แต่ผู้ใดฝ่าฝืนเผาในที่โล่งหรือเผาขยะ เศษใบไม้ จะมีโทษปรับ ขั้นต่ำ 2,000 บาท หากเป็นการเผาในเขตป่าหรือเขตทางหลวง จะได้รับโทษหนักตามกฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ หากประชาชนพบเห็นการลักลอบเผา สามารถแจ้งเหตุได้ที่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่งในพื้นที่ สายด่วน 191 หรือศูนย์บัญชาการจังหวัดเชียงใหม่ โทรศัพท์ 0-5311-2725 เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าดำเนินการอย่างทันท่วงที.